دستکش های چرمی، لاتکس، ضد برش، نسوز، ضد مواد شیمیایی، ایمنی برق کاری، برزنتی، ضد لغزش، آلومینیومی، ضد ضربه و دستکش های ضد آب از مهم ترین و پرکاربرد ترین انواع دستکش ایمنی هستند. این دستکش ها زیر مجموعه ابزار و تجهیزات ایمنی در صنایع گوناگونی نظیر ساختمان سازی، جوشکاری، پالایشگاه های نفت و گاز، صنایع شیمیایی، تاسیسات برق، خودروسازی و همچنین در محیط های انبارداری و بسته بندی برای محافظت حداکثری از دستان کاربر در برابر خطرات محیطی به کار می روند.
لیست دستکش های ایمنی
انواع دستکش های ایمنی را می توان بر اساس فاکتورهایی از جمله نوع کاربری، میزان مقاومت در برابر خطرات محیطی، جنس الیاف و استانداردهای محافظتی، دسته بندی کرد. فهرست متنوع دستکش های ایمنی را با توجه به متریال اصلی و نوع کاربرد آنها عبارتند از:
- دستکش ایمنی چرمی
- دستکش ایمنی لاتکس
- دستکش ضد برش
- دستکش ضد حرارت و نسوز
- دستکش ضد مواد شیمیایی
- دستکش ایمنی برق کاری
- دستکش ایمنی برزنتی
- دستکش ایمنی ضد لغزش
- دستکش ایمنی آلومینیومی
- دستکش ضد ضربه
- دستکش فلزی
- دستکش ضد آب
دستکش ایمنی چرمی
دستکش های چرمی قدیمی ترین نوع دستکش ایمنی برای استفاده در فعالیت های صنعتی هستند. این دستکش ها از مقاومت خوبی در برابر حرارت و جرقه برخوردار بوده و همچنان گزینه اول برای استفاده در مشاغل سنگین محسوب می شوند. دستکش چرمی دیگر فقط پوست دباغی شده نیست، بلکه نسل جدید آنها را با ترکیب مواد مقاوم مناسب فعالیت های سنگین مانند جوشکاری و یا عملیات های حرارتی تولید می کنند. به دلیل استحکام فیزیکی بالا، طول عمر مفید این دستکش ایمنی قابل توجه است. اما دقت کنید در برابر اجسام تیز ضعیف بوده و بافت چرمی آن در مواجهه دائمی با رطوبت سفت و شکننده می شود.
دستکش ضد برش
دستکش های ضد برش برای جلوگیری آسیب های ناشی از تماس ناگهانی اجسام تیز و برنده طراحی شدند. این دستکش ایمنی دارای الیاف مهندسی شده پلی اتیلن به همراه رشته های نازک فولاد ضد زنگ است. بافت این دستکش ها برای محافظت فیزیکی در برابر ضربه نیست، بلکه از نفوذ لبه ی تیز اجسام برنده جلوگیری می کند. زیرا نوع بافت الیافی این دستکش آنقدر محکم و لغزنده است که لبه ی تیز اجسام از روی سطح آن سر می خورد. از این نوع دستکش در کارهایی مانند شیشه بری، فلزکاری، ورق کاری، مونتاژ قطعات تیز و کار با کاتر استفاده می کنند.
دستکش ضد حرارت و نسوز
دستکش ضد حرارت به شکلی طراحی شده که از دست ها در برابر سوختگی های تماسی، حرارت های تابشی، پاشش فلزات مذاب و حتی شعله مستقیم آتش محافظت می کند. بافت اصلی این دستکش ها از الیاف های نسوز مانند کولار، نومکس یا پارچه های سیلیکونی است که نه ذوب می شوند و نه قابلیت شعله ور شدن دارند. بیشترین موارد کاربرد این نوع دستکش ایمنی برای فعالیت های جوشکاری و ریخته گری است. اما استادکاران در صنایع شیشه گری، کار با تجهیزات حرارت بالا، آتش نشانی و حتی شیرینی پزی از گریدهای مختلف این نوع دستکش ایمنی استفاده می کنند.
دستکش ضد مواد شیمیایی
دستکش های ضد مواد شیمیایی برای محافظت از پوست در برابر سوختگی یا مسمومیت تماس با مواد شیمیایی مختلف تولید شده است. جنس این دستکش های ایمنی با توجه به نوع ماده شیمیایی از قبیل اسیدها، بازها و یا حلال ها متفاوت است. دستکش نیتریل بهترین انتخاب عمومی برای کار با روغن ها، گیریس، انواع سوخت و برخی حلال های آلی ضعیف است. ولی هنگام کار با مواد شیمیایی قوی مانند اسیدها و بازها باید از دستکش های مخصوص PVC استفاده کنید. دستکش های بوتیل، ویتول و یا نئوپرن نیز برای مواجهه با مواد شیمیایی بسیار خاص و خیلی خطرناک کارایی دارند.
دستکش ایمنی لاتکس
دستکش های لاتکس برای محافظت یک بار مصرف در فعالیت های حساس طراحی شده اند. این دستکش ها را با ترکیب شیره درخت کائوچو به همراه برخی مواد پلیمری می سازند که قابلیت کشسانی فوق العاده عالی و امکان تطابق کامل با فرم دست را دارد. انعطاف پذیری این دستکش به همراه امکان تنفس آنقدر عالی است که حس لامسه ی بی نظیری ارائه می دهند. درست مانند آنکه یک لایه پوست دوم و ایمن در برابر محیط های شیمیایی و میکروبی در اختیار داشته باشید. از دستکش ایمنی لاتکس برای مصارف حساسی مانند معاینه بیمار، جراحی، کارهای آزمایشگاهی، صنایع غذایی و فعالیت های بهداشتی استفاده می کنند.
دستکش ایمنی برزنتی
دستکش برزنتی را از پارچه های کتان ضخیم و بادوام می سازند. این دستکش ها جزو ابتدایی ترین و ارزان ترین تجهیزات حفاظت فردی هستند که می توانند به خوبی از دست ها در برابر خطرات سنگین مانند برش اجسام تیز یا مواد شیمیایی نه چندان خطرناک محافظت کنند. بنابراین دستکش ایمنی کاملا کاربردی برای عموم کارهای سبک و نیمه سنگین است. تنفس پذیری بالا و محافظت در برابر کثیفی ویژگی این دستکش های اقتصادی است. در بسیاری از کارهای عمومی ساختمان، فعالیت های باغبانی، انبارداری، نظافت و خدمات شهری از این نوع دستکش ها استفاده می کنند.
دستکش ایمنی ضد لغزش
دستکش ضد لغزش برای شرایطی طراحی شده که قطعه یا ابزار به هر دلیلی از میان دست شما لیز می خورد. این دستکش ایمنی یک لایه پلیمری از جنس نیتریل، لاتکس یا پلی اورتان به شکل نقطه ای، خطی یا بافت پارچه ای در پوشش کف دست دارد. این لایه برجسته پلیمری مقدار اصطکاک را چند برابر می کند و دیگر اجسام از میان دست های شما سر نمی خورند. اما به یاد داشته باشید که این دستکش ها در برابر حرارت بالا، برش عمیق و یا مواد شیمیایی قوی مقاوم نیستند و برای فعالیت های نه چندان خطرناک مانند کارهای مکانیکی، مونتاژ قطعات و لوله کشی استفاده می شوند.
دستکش ایمنی برق کاری
دستکش برق کاری تنها تجهیز استانداردی است که می تواند مستقیم عبور جریان برق از دست به سمت قلب را متوقف کند. تمام تعمیرکاران در خطوط فشار ضعیف و متوسط و یا تعمیر شبکه برق هوایی باید از این نوع دستکش هنگام کار استفاده کنند. این دستکش ها دارای ۲ لایه هستند. لایه داخلی یک پوشش لاتکس نازک عایق الکتریکی است. ولی برای لایه دوم رویه دستکش از محافظ چرمی با مقاومت عالی در برابر سوراخ شدگی، برش و حتی اشعه UV استفاده شده است. دستکش ایمنی برق کاری را در چند کلاس مختلف با توجه به مقاومت آنها برای محافظت در برابر ولتاژهای گوناگون تولید می کنند.
دستکش ضد ضربه
این دستکش ها را برای محافظت از بخش های حساس دست مانند بند انگشت ها و یا روی استخوان کف دست برای محافظت در برابر ضربات سخت و ناگهانی طراحی کردند. دستکش ایمنی ضد ضربه دارای پوسته های محافظ از جنس لاستیکی و یا پلاستیک ABS روی قسمت های حساس است که به خوبی انرژی ضربه را جذب کرده و پخش می کنند. پوسته لاستیکی و یا پلاستیکی این دستکش ها در شرایط عادی انعطاف پذیر است، اما در لحظه ضربه مقدار سختی قابل توجه نشان داده و انرژی آن را دفع می کنند. از این دستکش ها در کارهای سنگینی مانند مونتاژ ماشین آلات، سازها و یا فعالیت های معدنی استفاده می کنند.
دستکش ایمنی آلومینیومی
دستکش های آلومینیومی از چند لایه مختلف ساخته می شوند که فقط لایه بیرونی آنها از فیبر شیشه با روکش فویل آلومینیومی است. این روکش آنقدر درخشان است که می تواند تا ۹۵ درصد از حرارت تابشی را بازتاب کند. همین بازتاب حرارتی مهمترین ویژگی دستکش ایمنی آلومینیومی است که از سوختن دست ها در نزدیکی اجسام داغی مانند کوره ها جلوگیری می کند. همچنین قطرات پاشش شده مذاب فلزی به سطح آن نمی چسبند. از این نوع دستکش های خاص با روکش درخشان آلومینیمی در فعالیت هایی مانند ریخته گری، ذوب فلزات، صنایع شیشه، جوشکاری و آتش نشانی استفاده می کنند.
دستکش فلزی
دستکش فلزی برای محافظت از دست در برابر بریدگی های عمیق و کار با اجسام فوق تیز است. این دستکش ایمنی را در ۲ نوع زنجیری و یا پارچه ای با روکش فولاد ضد زنگ می سازند. بافت فلزی و بسیار محکم این دستکش ها از مقاومت مطلق در برابر برش اجسامی مانند چاقو، کاتر، اره و یا هر نوع جسم تیز با احتمال ضربه ی ناگهانی برخوردار است. البته تمام این دستکش ها را با استیل ضد زنگ می سازند تا به راحتی شستشو شده و قابلیت های ضد عفونی داشته باشد.
دستکش ضد آب
دستکش های ضد آب برای جلوگیری از نفوذ آب، رطوبت و مایعات رقیق به داخل دست کارایی دارند. این نوع دستکش ایمنی با تمرکز روی درزگیری در برابر نفوذ آب، رطوبت، باران، برف، گل ولای و یا شوینده های ملایم طراحی شده است. سطح بیرونی این دستکش ها آب بند بوده و دست را خشک نگه می دارند. از طرفی تا مدت ها در مواجهه با آب و رطوبت همچنان انعطاف پذیر باقی مانده و کارایی خوبی دارند. کارگران در صنایع شیلات، نظافت ساختمان، کشاورزی و یا کار در فضای باز و مرطوب از این نوع دستکش ایمنی استفاده می کنند.
نکات مهم در انتخاب و خرید دستکش ایمنی
بدون تردید برای فعالیت صنعتی، باغبانی و یا کارهای تعمیراتی به دستکش مناسبی نیاز دارید. اما در هنگام خرید دستکش ایمنی چند نکته مهم را رعایت کنید:
-
دستکش مناسب خطر محیطی که کار می کنید را تهیه کنید.
-
سطح حفاظت دستکش را با استانداردهای ایمنی تطبیق دهید.
-
دستکش با سایز مناسب، راحت و ارگونومی تهیه نمایید.
-
محیط کار را بررسی کنید. دستکش مناسب در محیط های روغنی، لغزنده، خیس، سرد یا شرجی متفاوت است.
-
به یکبار مصرف بودن یا کارکرد دائمی دستکش توجه کنید.
-
تاریخ انقضا و سلامت ظاهری محصول را چک کنید.
-
اعتبار برند سازنده را بررسی کرده و گواهی نامه های ایمنی را جدی بگیرید.
استانداردهای بین المللی دستکش ایمنی
استانداردهای بین المللی مانند EN، ANSI و ISO هرکدام دستورالعمل های تخصصی در زمینه تولید انواع دستکش ایمنی دارند. برخی از مهم ترین این استانداردها به قرار زیر هستند:
-
EN 388 استاندارد دستکش مقاوم در برابر خطرات مکانیکی
-
EN374 استاندارد دستکش مقاوم در برابر خطرات شیمیایی
-
EN 407 استاندارد دستکش مقاوم در برابر خطرات حرارتی
-
EN 511 استاندارد دستکش مقاوم در برابر سرما
-
EN 12477 استاندارد دستکش جوشکاری
-
ANSI 105 استاندارد دستکش مقاوم در برابر خطرات مکانیکی، شیمیایی و حرارتی
جمع بندی
بدون دستکش ایمنی انجام بسیاری از فعالیت ها غیرممکن و خطرناک است. ابتدا خطر اصلی محیط کار را مشخص کرده و سپس بر اساس همان خطر دستکش با استاندارد معتبر را تهیه کنید. هرگز کیفیت و گواهی سلامت را فدای قیمت ارزان نکنید. از طرفی بهتر است یک نمونه دستکش ایمنی را پوشیده و مطمئن شوید که نه خیلی تنگ و نه خیلی گشاد است. بررسی تاریخ انقضا نکته طلایی است که فراموش می شود، اما از همین حالا بدانید که حتی دستکش ها نیز تاریخ انقضا دارند و نمی توانید از آنها مادامی که خیلی قدیمی هستند، در شرایط ایمن استفاده کنید.